Returnee Creates Jobs at Home through Goat Farming

“विदेश मजदुरी गर्ने ठाउँ मात्र होइन, केही गरौ भन्नेका लागि सिक्ने पाठशाला पनि हो । मरुभूमिलाई सिचेर बालुमाथि लटरम्मै टमाटर फलाएर लाखौ कमाएको देखेको थिएँ । विदेशमा बसेर देखेको सपना आज पुरा गर्दैछु । आफू मात्र हैन भौतारिँदै हिड्ने साथिभाईहरुलाई पनि स्वरोजगार बन्न सिकाउँछु ।” आफ्नो कृषि तथा पशुपालन फर्म देखाएर बार्षिक ५ देखि १० लाख कमाउने योजना दङ्ग हुँदै सुनाउँछन् —देबेन्द्र ।

बाह्र बर्ष अगाडी विदेशबाट फर्किएका पौवादूम्मा २ निवासी देबेन्द्र खड्का हाल भोजपुर नगरपालिका ११ आम्तेपमा व्यवसायिक कृषि तथा पशुपालन फर्म सञ्चालन गर्दछन् । उनको जोश जागर र उत्साहले त्यहाँ पुग्ने जो कोहीलाई पनि उद्यमी बन्न प्रेरणा प्रदान गर्दछ । सिक्ने र गर्ने ईच्छा शक्ति भयो भने दुनियाँमा असम्भव भन्ने केही छैन भन्दै उनले आफ्ना विगतका सङ्घर्षका कथा सुनाए । शुरुमा सिकर्मिको काम गरेका उनले खुद्रा पसल पनि गरे । आफूले चाही पसल परिवारलाई सुम्पेर सपना पुरा गर्न निकटका साथिसँग मिलेर कृषि तथा पशुपालन फर्म दर्ता गरे ।

झन्डै ४० रोपनि क्षेत्रफलमा बाख्रा पालन लगायत तरकारी र फलफूल खेति, माछा पालन, बंगुर पालन, अष्ट्रिज पालन गरेका उनले ४/५ जनालाई रोजगार दिएका पनि  छन् ।  हेर्दै लोभ लाग्दो उनको प्रगति देखेर केही गर्न नसकेर त्यहाँबाट बसाईं सरेकाहरु अहिले छक्क पर्छन् । आधुनिक र वैज्ञानिक विधि अपनाइ व्यवसाय गर्दा सफल हुन सकिन्छ भन्ने प्रमाणित गरेका छन् । गाउँ विकासका लागि आर्थिक विकास गर्नु पर्छ र त्यसको लागि व्यक्ति आफैले कमाउनु पर्छ भन्ने मान्यता राख्छन् उनी। त्यसैले आफूसँगै छिमेकिलाई पनि व्यवसाय गर्न सिकाएका छन् । मागेर खानेलाई गरेर खान र गरेर खानेलाई बेचेर कमाउन सिकाएका छन् ।

ग्रामीण उद्यम तथा विप्रेषण आयोजनासंगको सहजिकरणमा मिति २०७६ मा स्थानीय स्तरमा बाख्रापालक कृषक, सेवा प्रदायक र व्यापारीबीच अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भयो । जसमा बजार तथा उन्नत नश्लसुधार एवं प्राविधिक लगायत रोग तथा खोर व्यवस्थापन र दानापानीको व्यवस्थापनबारे प्राविधक र सरोकारवालाहरुले जानकारी गराए । परम्परागत हिसाबले गरिने मापन विधिबाट दुवै पक्ष मारमा परेकोबारे व्यापक छलफल भयो । व्यापारीहरुले उत्पादित खसिबोका जिउँदै तौल गरेर किन्ने कुरामा विश्वस्त गराएपछि दुवै पक्ष उत्साहित बने । खड्का पनि खसि बोका सङ्ककलन तथा खरीद बिक्रि गर्ने मनस्थितिमा छन् । उक्त अन्तरक्रिया पछि खड्काको अगुवाईमा बाख्रापालन गर्दै आएका ३५ घरधुरी समेटेर समूह  गठन भएको छ ।

यसबाट कृषकहरुलाई पनि व्यवसायिक बन्न हौँसला मिलेको समुहका सदस्य बताउँछन् । “यहाँका मानिसको गुजारा भनेको कृषि र पशुपालन नै हो तर यसलाई व्यवसायिक रुपमा सञ्चालन गर्न सकेका थिएनौं । अब बजार सुनिश्चित भएपछि बाख्रा पालनलाई जागिर ठानेर काम गर्छौं । बाख्राको उन्नत जात प्राविधिक ज्ञान र बजारको राम्रो परिबन्ध मिलेमा बाख्रापालनले बार्षिक ४ लाख सम्म कमाउन गाह्रो छैन”। वरिपरिको घाँसे चरनको अवस्था देखाउँदै समुहका सचिव लक्ष्मण कार्की बताउछन् । आर्थिक विकासमा टेवा हुने काममा वडा कार्यलयको पूर्ण सहयोग रहने कुरामा प्रतिवद्धता जाहेर गर्दै वडा अध्यक्ष अशोक राईले देबेन्द्रलाई नमूना किसानको रुपमा सम्मान गर्ने विचार राखे ।

हाम्रा समुदायमा देबेन्द्र जस्तै नमुना र कर्मयोगी मानिसको खाँचो छ । हामीले देबेन्द्रबाट सिकेर व्यवसायिक खेती गरी स्वरोजगार र आत्मानिर्भर बन्न केले छेकेको छ, अब मनन् गरेर काम थालौं ।